آب‌انبارهاى بسيار ساختند كه از آب باران پر مىشدند . و در جاى ديگر از همين كتاب تاريخ بناى جده را به وسيلهء ايرانيان در دوران نوهء يزدگرد نوشته كه همان دوران انوشيروان است كه آن را با زمانى كه انوشروان پس از پيروزى بر روم به سوى عدن رفته تا حبشيان و مهاجمان را از آنجا براند منطبق ساخته و احتمال داده‌اند كه در همين سفر يا خود او و يا هيأتى به دستور او از باب المندب گذشته و محل جده را در درياى سرخ براى مركز دريايى ايران انتخاب كرده‌اند . ولى مؤلف « تاريخ مدينة جده » معتقد است كه سابقهء ايرانيان در جده قديم‌تر از دوران انوشيروان است . و از آنجا كه اين بندر دوره‌هاى متعددى از آبادانى و ويرانى به خود ديده احتمال مىدهد كه بندر جده دو بار به وسيلهء ايرانيان ساخته شده باشد ؛ يك بار در دورانى خيلى قديم‌تر از زمان انوشروان به وسيلهء بازرگانان سيرافى و بار ديگر در زمان انوشيروان . از نوشتهء حميرى ( ابو عبد الله محمد بن عبد المنعم بن عبد النور حميرى ) در كتاب « الروض المعطار فى اخبار الاقطار » نقل شده كه گفته است : « جده از بناهاى ايرانيان است . باروهاى آن را به استوارترين صورتى آن ها ساختند و هم‌چنين خانه‌ها و منزل‌هاى آنجا را ، به‌طورى كه استوارتر از آن نباشد . پادشاهان ايران و هم‌چنين بازرگانان از هرگوشهء دنيا به آنجا روى مىآوردند ، زيرا آنجا لنگرگاه كشتىهايى بود كه از هند و عدن و يمن و عيذاب و قلزم به آنجا مىآمدند « 1 » . » بندر جده از آن زمان كه مركز بازرگانى ايرانيان گرديد تا قرن‌هاى متأخر اسلامى دوره‌هاى مختلفى از آبادانى و ثروت تا ويرانى و فقر به خود ديده و به اين جهت ردپاى ايرانيان هم در آن‌جا به تناوب ديده مىشود . مؤلف « تاريخ جده » پس از ذكر مراحلى از ويرانى كه پيش از اسلام در اثر هجوم قبايل عرب بر آنجا گذشته كه در اثر آن امر بازرگانى مختل گرديده و ايرانيان هم آنجا را ترك گفته‌اند و بندر تجارتى مكه از آنجا به محل ديگرى به نام شعيبيه منتقل شده ، و

--> ( 1 ) . به نقل الانصارى از آن در " تاريخ مدينة جده " .